• 14 september 2018

Eind juni vond de unieke en inspirerende driedaagse masterclass plaats met Peter Levine en Marianne Bentzen. Ik, Anja Nekeman, had het voorrecht een van de bezoekers te mogen zijn.

 

 

 

 

 

Masterclass Trauma en Spiritualiteit

Impressies van 3 indrukwekkende dagen bij Peter Levine en Marianne Bentzen!
Een intensieve verdiepingstraining over Trauma en Spiritualiteit

Twee pioniers

Peter Levine is de grondlegger van Somatic Experience (SE), de lichaamsgerichte traumatherapie. Marianne Bentzen is de ontwikkelaar van Neuroaffective Personality Development (NAPD), een ontwikkelingspsychologisch en neurobiologisch model, gebaseerd op de evolutionaire en natuurlijke ontwikkeling van de persoonlijkheid.

‘Ondanks de verschillen hebben spirituele openingen en traumatische reacties een en ander gemeen. Diep in de hersenen, in het autonome zenuwstelsel, activeert trauma tegelijkertijd optimale alertheid (vluchten) en immobiliteit (bevriezen). In de formele spirituele beoefeningen staan deze reacties (vluchten/bevriezen) voor diepe, spirituele ervaringen. Er zijn namelijk aantoonbaar sterke overeenkomsten tussen de hersenactiviteiten bij traumatische en bij spirituele ervaringen op meerdere manieren.

Deze tekst prikkelde mijn nieuwsgierigheid en behoefte aan ontwikkelen. In drie dagen hebben we de theorie aangereikt gekregen en tegelijk onderzocht hoe we zelf deze verbinding kunnen ervaren tussen trauma & spiritualiteit. Een intense ervaring die me voor het eerst in mijn leven op allerlei manieren in aanraking bracht met mijn eigen trauma vanuit een auto-ongeluk toen ik vier jaar was.

De link tussen trauma en spiritualiteit

Hoewel traumatische gebeurtenissen en life-events ons vaak achterlaten met een pijnlijke en soms zelfs rampzalige nasleep, kán er ook een verborgen geschenk zijn, een doorgang naar diepere en bredere lagen van bewustzijn, die nu pas door de wetenschap gezien en onderzocht wordt.

Wat wij in onze vroegste jaren doormaken heeft invloed op ons brein en heeft impact op ons hele verdere leven. Reguliere therapieën, veelal gebaseerd op praten en medicijnen, hebben niet veel resultaat bij stoornissen en problemen die hun oorsprong hebben in ons vroege leven. Therapieën die werken met de nieuwste wetenschappelijke inzichten en de ontdekkingen van o.a. (want er zijn meer pioniers) Levine en Bentzen, staan therapeuten toe te werken op het niveau waarop het trauma zit. Dit is eigenlijk altijd in het lichaam en het zenuwstelsel.

Vanuit mijn ervaring in het werken met mensen in de trainingen, en/of hieruit voortvloeiende coaching, herken ik dit maar al te goed. Verbindende Communicatie is een manier van ervaren en bewust worden van diepe behoeften die opgesloten kunnen zijn in iemand en waar (bijna) geen contact mee te maken is bij diepe traumatische ervaringen, met alle gevolgen van dien in het dagelijks leven. Ik herken vaak elementen hiervan in het werken met mensen die op een burn-out afstormen of aan het herstellen zijn van een burn-out en weer proberen om opnieuw het leven vorm en inhoud te geven met de (heftige) ervaringen hiervan.
Het gebrek aan verbondenheid met kernbehoeften en hierdoor geen handen en voeten kunnen geven aan het leven op een manier die bijdraagt aan plezier, betekenis en passie is een van de oorzaken, waarvan mensen zeggen dat ze geen geluk kunnen ervaren in hun leven.

SIBAM model

Sensations – sensatie
Images       – beelden
Behaviour   – gedrag
Affect         – gevoel
Meaning      – betekenis

De methodiek die Levine heeft ontwikkeld is om bottom up te werken, dus startend met de SENSATIONS – IMAGES – BEHAVIOUR. Hij vertelde dat circa 90 % van de huidige therapievormen top down werken, ofwel startend vanuit de MEANING.

Voor mij is dit een interessante invalshoek, omdat ik in mijn training en coaching met burn-out cliënten heb ervaren dat het werken vanuit beelden, lichaamssensaties en het hieruit voortkomende gedrag, heel krachtig is om vervolgens naar het effect (affect) hiervan te gaan op je gevoel en de betekenis (meaning) die je hieraan geeft.

Ik herken dit ook in de kracht van het toepassen van oefeningen in de trainingen van Verbindende Communicatie. Het werken met lichaamssensaties, gecombineerd met het verbinden met diepgaande behoeften, kan enorm bevrijdend zijn voor veel mensen die zich al jaren realiseren dat ze een leven leiden wat niet bijdraagt aan plezier en energie maar juist het tegenovergestelde.

Holding together polarities

Belangrijk is dat iemand de bereidheid heeft om te onderzoeken en er vanuit compassie naar gaat kijken.  Als iets te veel wordt dan betekent dit dat het meer is dan waar iemand op dat moment ruimte voor heeft, om er vanuit compassie naar te kunnen kijken…….
Druppelsgewijs reik je aan en je volgt de (non)verbale reacties van de ander om te zien hoe het wordt ontvangen. Je werkt tot aan iemands grens en stabiliseert eerst voor je verder gaat; zo blijf je afstemmen en stretch je langzaam naar een stap dieper.
De polariteit is interessant, want hoe krachtig kan het zijn je te realiseren dat er altijd een tegenovergestelde kracht is balanceert. Tegenover een negatieve kracht (de niet vervulde behoefte) staat altijd een positieve kracht. Deze positieve kracht (de vervulde behoefte) in het bewustzijn brengen kan zeer balancerend werken.

Empathie

Er waren twee demo-sessies, waarbij Levine een cliënt begeleidde. Hier zag ik veel raakvlakken met Geweldloze, ofwel Verbindende, Communicatie. Levine’s luistermethode leek op diep en gefocust luisteren. Levine gaf letterlijk terug wat hij hoorde, af en toe accentueerde hij een woord wat een essentie weergaf, of hij zei: “Ik zie tranen”. Hij spiegelde veel en was bijzonder empathisch. Uiteindelijk ontdekte Levine op deze wijze een rode draad. Hij werkte zo door, totdat er zelf-empathie en compassie ontstond bij de verteller voor diens eigen verhaal.
Je kunt de spanning van extreme tegenpolen integreren, als je in staat en bereid bent om te ervaren wat er is en er tegelijk met compassie bij kunt zijn (niet dissociëren, noch identificeren).

Levine: “All appearances are mental projections. We are avatars holding together polarities”. 

Inspirerend

Niet altijd lichte kost dus, maar wél belangrijk, omdat zoveel menselijk lijden voortkomt uit trauma. De training heeft mij bijzonder geïnspireerd en aangezet om nog meer bewustzijn te hebben op de gevolgen van trauma bij onze deelnemers in de VINE-trainingen en -coaching. Om verdiepend te kunnen werken vanuit V.C. is het belangrijk ons als trainers te realiseren dat er altijd een vorm van trauma aanwezig kan zijn in de ervaringen die gedeeld worden in de trainingen.

Het lezen van Levine zijn meesterwerk: “De stem van je lichaam” is voor mij een ontdekking geweest en heeft me meer begrip gegeven over hoe mijn fysieke systeem reageert in tijden van extreme spanning en hoe trauma op lange termijn invloed uitoefent op mijn denken, gedrag en lichaam.